ریزگردها بلای جان کارگران خدمات شهری

Posted by:admin

پديده گرد و غبار يا در اصطلاح هواشناسي Dusthaze شامل گرد و خاك معلق خشک و ریزی در هواست كه مسافت‌هاي وسيعي را پوشانده و به وسيله باد پراکنده شده و در نهایت ته نشین می شود. ریزگردها سبب افزایش غلظت ذرات معلق بخصوص ذرات معلق کمتر از ده میکرون می شود. اين ذرات معلق در هوا، باقيمانده ذرات گرد و خاكي است كه بر اثر طوفان شن، معلق مانده است و به همين دليل در شرايط ياد شده، ديد عمودي و افقي کاهش می یابد. زماني كه پديده گردوغبار در نوع حاد خود رخ می دهد، سبب كاهش شديد ديد افقي شود و حتي باعث لغو پرواز هواپيماها و به خطر افتادن سلامت انسان‌ها می گردد.

بطور كلي مي توان دليل انتشار گرد و غبار را عوامل زير برشمرد:

کاهش بارندگي و ميزان رطوبت هوا ، خشكسالي ، نبود پوشش گياهي مناسب ، تغييرات فشار هوا و وزش باد شديد

خسارات ناشي از گرد و غبار

مهم ترین تأثيرات ذرات معلق بر سلامتي انسان به گونه‌هاي ذيل تقسيم‌ مي‌شود:

آسیب های قلبی و تنفسي ، تأثيرات بر مكانيسم‌هاي دفاعي و تصفيه‌اي ، بروز و تشدید آسم ، تأثيرات سرطاني

محل و مقدار نشست ذرات در دستگاه تنفسي، تابعي از فاكتورهاي فيزيكي معيني است كه مهمترين آنها، اندازة ذرات مي‌باشد.

ذراتي که در قسمت گلو و حلق گرفته مي شوند عموماً وارد دستگاه هاضمه شده و در مدت نسبتاً کوتاهي دفع مي گردند، ذراتي که وارد ناي مي شوند به وسيله مخاط از جريان هواي تنفسي جدا مي شوند و در نهايت به دستگاه هاضمه راه مي يابند. ذراتي که به برونش ها مي رسند خيلي کند تر حذف مي شوند. اين که چه ذراتي در چه جاهائي از سيستم تنفسي رسوب مي کنند تابع قطر ذره ، سرعت تنفس و حجم تنفس است. ذرات بسیار ریز می توانند به اعماق ریه راه یابند و براي زمان طولاني در سیستم تنفسی باقی بمانند.

بر خلاف اغلب آلاينده‌ها، خطرات ناشي از ذرات معلق بر اثر واكنش‌هاي زيان‌آور بيوشيميايي نيست بلكه اثرات تحريك كنندگي اين مواد است كه آنها را در دستة‌ آلاينده‌هاي محيطي قرار داده است. عوارض خطرناك اين مواد رابطه مستقيم با قطر، شكل و سطح اين نوع ذرات دارد. اين نوع آلاينده‌ها باعث التهاب در نسوج بدن (بخصوص شش‌ها) مي‌گردند و موجب زخم بافت ها و يا حتي سرطان مي‌شوند.

ذرات گرد و غبار، ذراتي با قطر كمتر از 150 میکرون مي‌باشند، اما ذراتي با قطر متوسط كمتر از 10 میکرون خطرناكتر و از نظر اثرات سوء مورد توجه هستند. زيرا اين ذرات براي مدت طولاني در هوا بصورت معلق باقي مي‌مانند. ذرات با قطر متوسط كمتر از 5 میکرون مي‌توانند به سيستم تنفسي نفوذ كرده و وارد نايژك‌ها گردند. ذرات معدني بعلت شكل خاص آيروديناميكي براحتي در هوا معلق مي‌گردند بنابراين اثرات وخيم‌تري نسبت به ذرات معلق معمولي دارند.

تمام ريزگردها مي توانند با مكانيسم هاي بيولوژيك متفاوت اثرات نامطلوب بر سيستم قلب و عروق داشته باشند.ريزگردها موجود در هواي آلوده به واسطه ترشح مواد التهابي در ريه باعث ايجاد اختلالات انعقادي ، افزايش ترمبوز و اختلالات اندوتليال عروق و انقباض شريان ها مي شوند و از طرفي با افزايش ضربان قلب ، افزايش فشارخون و كاهش تغييرات ضربان قلب طبيعي زمينه را براي تنگي عروق كرونر، سكته هاي قلبي و آريتمي هاي قلبي مساعد مي كنند.

 

آلودكي هوا مي تواند اثرات حاد و مزمن داشته باشد اگر شخصي در معرض آلودگي هوا به صورت گذرا قرار بگيرد دچاريك سري اثرات حاد مثل عدم ثبات پلاك آتروم (پلاك هاي تنگي عروق) و افزايش فشارخون وتعداد ضربان قلب مي شود مطالعات نشان داده است در زمانهايي كه آلودگي هوا در مرز تهديد مي باشد احتمال سكته قلبي و اختلالات ريتم قلب و مرگ ناگهاني افزايش پيدا مي كند. بيماران نارسايي قلب دچار حملات بيشتر تنگي نفس مي شوند و افراد بيشتري دچار اختلالات ريتم قلبي مي گردند.

 

همچنين كساني كه بصورت مزمن و طولاني در معرض آلودگي هوا قرار مي گيرند، ممكن است بخاطر نقش التهابي ماندگاري كه ريزگردها دارند، سير ايجاد تنگي هاي عروق كرونردر آنها سريعتر گردد.روزهايي كه آلودگي هوا در محدوده تهديد و يا خطر است. به تمام كساني كه بيماري هاي قلبي بخصوص تنگي عروق كرونر، نارسايي قلب، اختلالات ريتم و فشارخون بالا دارند توصيه مي شود از محيط هاي با آلودگي بيشتر دور شوند و ديگر عوامل خطري كه براي بيماري شان وجود دارد را با شدت بيشتري كنترل كنند. بطور مثال اگر بيماري با نارسايي قلب دچار تنگي نفس شديد شد، بهتر است به اورژانس مراكز تخصصي كه پزشك مقيم قلب دارند مراجعه كنند و فرصت درمانشان را هدر ندهند. آلودگی هوا سبب غلیظ شدن خون و نیز افزایش احتمال بروز التهاب میشود. سردرد، ضعف، سرگیجه، تهوع، اختلال در انتقال اکسیژن به بافتهای بدن، ضربان شدید قلب، سکته قلبی و کاهش ظرفیت ششی را از آثار آلودگی هوا بر سلامت افراد برشمرد. افرادی که زمینه ناراحتی قلبی دارند، هنگام رفت و آمد در خیابانها، بیش از افراد عادی در معرض خطر حملات قلبی هستند.

با این اوصاف کارگران خدوم خدمات شهری که فعالیت اصلی آنها در سطح شهر بوده و به نظافت و پاکسازی شهر مشغولند بیش از هرکسی در معرض تماس با آلاینده ها بویژه ریز گردها می باشند. این روزها که شدت آلاینده های هوا به بیش از سه برابر حد مجاز رسیده است با وجود گرمای هوا شدت اثرات مخرب ریزگردها بر سلامت کارگران نیز افزایش یافته است. بدیهی است فعالیت فیزیکی انسان در چنین شرایطی میزان جذب آلاینده ها رانیز بالا می برد. هم اکنون که ریزگردها شهرمان را در بر گرفته اند کارگران زحمت کش خدمات شهری همگی مجبور به استفاده از ماسک و پوشش مناسب گشته اند تا شاید اندکی از میزان صدمات آلاینده ها کاسته شود. مدیران و مسئولان شهری مطلع باشند که مسئولیت این صدمات بر پیکر جامعه بلاخص این دسته از کارگران به عهده ایشان خواهد بود. به هوشیاری مسئولین امیدواریم.